Wydawca treści Wydawca treści

Miejsce pamięci w Leśnictwie Bachotek (Brzezinki)

W lesie w Brzezinkach nad jeziorem Bachotek, hitlerowcy najpierw zamordowali kilkuset Polaków a potem w obawie przed ujawnieniem tej zbrodni, ich ciała spalili.

Przed dniem 1 listopada 2012 roku z funduszy Nadleśnictwa Brodnica odnowiono elewację pomnika ofiar hitlerowskich, który wybudowany został w 1958 roku. W miejsce drewnianego, zniszczonego krzyża pochodzącego z dworku w Mileszewach zainstalowano nowy, metalowy, odmalowano i naprawiono ogrodzenie, zamontowano tablicę z nazwiskami ofiar tego tragicznego miejsca oraz wymieniono tablicę główną z odtworzonym napisem: „Miejsce uświęcone męczeńską krwią kilkuset Polaków zamordowanych i spalonych przez hitlerowców w latach 1939-1945".

PAMIĘCI POLAKÓW POMORDOWANYCH PRZEZ HITLEROWCÓW

JESIENIĄ 1939 ROKU W LESIE W BRZEZINKACH NAD JEZ.BACHOTEK

Lista nazwisk wg Bilskiego i Schuetza

 

1. Balicki Władysław, rolnik, (zamieszkały w:) Buczek, (data urodzenia) 1885-(data śmierci w Brzezinkach) -15.X.1939 r.

2. Barczewski Hieronim, rolnik, Pląchoty, 1900-27.X.1939,

3. Bereżewski Walerian, nauczyciel, Brodnica, 1897-28.X.1939,

4. Beyer Roman, nauczyciel, Nieżywięć, ?-X.1939.

5. Biernacki Stanisław, rolnik, Wymokłe [nr domu 26], 1914-15.X.1939,

6. Bloch Józef, rolnik, Żmijewo, 1896-27.X.1939,

7. Bucha Władysław, rolnik, Sumówko, 1909-27.X.1939

8. Ciesielski Adam, robotnik, Brzezinki -?-1939,

9. Chojnowska Klara, bez zawodu, Buczek, 1913-15.X.1939

10. Cybulski Józef, rolnik, Wymokłe [nr 33], 1906-15.X.1939

11. Daszkowski Ludwik, rolnik, Zbiczno, 1909-17.XI 1939

12. Dąbrowski Alojzy, kowal, Kruszyny, 1904-15.X.1939

13. Dobies Antoni, rolnik, Kruszyny [Hamer], 1908-15.X.1939

14. Falkowski Józef, rolnik,[wójt gminy Wrocki], Wrocki [53], 1886-30.X.1939

15. Fiałkowski Julian, rolnik, Nieżywięć, 1881-20.X.1939

16. Gabriel Marta, bez zawodu, Nieżywięć, 1912-15.X.1939

17. Golubski Józef, nauczyciel, Brodnica [-Lidzbark], 1900-11.XI.1939

18. Góralski Franciszek, rencista, Kruszyny, 1906-20.XI.1939

19. Górski Jan, rolnik, Nieżywięć, 1895, 15.X.1939

20. Grochocki Leonard, rzemieślnik, Brodnica, 1896-25.XI 1939

21. Gromelski Władysław, rolnik, Wymokłe [nr 66], 1872-15.X.1939

22. Gruening Wojciech, nauczyciel, Nowe Świerczyny, 1883-28.X.1939

23. Grzywacz Franciszek, kupiec, Brodnica, ?-1939

24. Gutowski Szczepan, rolnik, Grabowiec, 1878-15.X.1939

25. Guzowski Antoni, rolnik, Zbiczno, 1885-27.X.1939

26. Jabłoński Jan, rolnik, Cieszyny [nr 43], 1896-15.X.1939

27. Jaroszewski Józef, rolnik, Małe Leźno, ?-1939

28. Jastrzębski Antoni, rolnik, Grabowiec [ prac. kolei, Kawki], 1894-15.X.1939 29.Kamiński Józef, pracownik PKP, 1900-28.X.1939

30. Karpiński  Jan, rolnik, Brzezinki, 1913-1939

31. Karpiński Julian, Brzezinki, 1887-11.XI.1939

32. Karpiński Władysław, rolnik, Brzezinki, 1919-1939

33. Katryński Stanisław, nauczyciel, Grzybno, 1905-6.XI.1939

34. Kerner Alfons, rolnik, Nieżywięć, 1903-28.X.1939

35. Konera Jan, nauczyciel, Brodnica, 1896- 12.XI.1939

36. Kowalski Wincenty, rolnik, Pusta Dąbrówka, 1911-15.X.1939

37. Kreft Waleria, bez zawodu, Brzezinki, 1901-25.XI.1939

38. Kunigowski Józef, rzemieślnik, Brodnica, 1902-28.X.1939

39. Kupczyk Jan, rolnik, Radoszki, 1893-23.XI.1939

40. Lewandowski Apolinary, rolnik, Kujawa, 1885-15.X.1939

41. Lewandowski Kazimierz, por. rezerwy, Brodnica, 1908-1939

42. Lewandowski Konstanty, rolnik, Cieszyny [nr 35], 1904-15.X.1939

43. Lewandowski Zygmunt, rolnik, Kantyka [Sortyka], 1906-17.XI.1939 44.Łukiewski Bolesław, rolnik, Pląchoty [nr 49], 1890-15.X.1939

45. Malinowski Mieczysław, rolnik, poseł, Cieszyny [nr 38], 1901-15.X.1939

46. Mączkowski Józef, urzędnik, Bobrowo, 1894-7.XI.1939

47. Melkowski Kazimierz, rolnik, Brzezinki, ?-1939

48. Merchel Edmund, Brodnica, 1908-1939

49. Merchel Konrad, Brodnica, 1911-1939

50. Męczyński Emeryk, rolnik, Małe Leźno, ? –X.1939

51. Murawski Bronisław, rolnik, Nieżywięć, 1893-15.X.1939

52. Neumann Józef, rolnik, Pląchoty, 1900-15.X.1939

53. Nowakowski Franciszek, nauczyciel, Kominy, 1887-28.X.1939

54. Olszewski Julian, rolnik, Cieszyny [nr 43], 1896-15.X.1939

55. Osiecki Jan, rzemieślnik, Budy, 1899-10.XI.1939

56. Ostrowski Bolesław, rzemieślnik, Brodnica, 1895-3.XI.1939

57. Ostrowski Leon, rolnik, Cieszyny [nr 52], 1897-15.X.1939

58. Ostrowski Mikołaj, rolnik - murarz, Żmijewo,[Zbiczno], 1887-15.X.1939 59.Pankowski Franciszek, rolnik,[Karbowo-Pokrzywki], ? -3.XI.1939

60. Pinczewski Walenty, rolnik, Pasieki, 1893-12.XI.1939

61. Płoszyński Maksymilian, nauczyciel, W.Głęboczek, 1896-27.X.1939

62. Przybyłek Stefan, rolnik, Nieżywięć, 1897-15.X.1939

63. Rozalski Stefan, rolnik, Buczek, 1896-15.X.1939

64. Rozwadowski Jan, krawiec, Małe Leźno, 1909-1939

65. Rozwadowski Zygmunt, nauczyciel, Brodnica, 1903-28.X.1939

66. Schroeder Leon, policjant, Brodnica, 1905-1939

67. Słomczewski Tadeusz, kowal, Wrocki [nr 22], 1917-15.X.1939

68. Słupski Władysław, urzędnik, Brodnica, 1896- 27.X.1939

69. Sobczak Wincenty, nauczyciel, Brodnica, ? – 1939

70. Sobociński Teodor, Brodnica, 1911-1939

71. Szumski Bolesław, rolnik, Cieszyny [nr 43], 1898-15.X.1939

72. Szymański Maksymilian, nauczyciel, Budy, 1897- X.1939

73. Śmigielski Jan, rolnik, Kawki, 1896-15.X.1939

74. Treichel Czesław, rzeźnik, Brodnica, 1909-17.XI.1939

75. Wałdowski Antoni, rolnik, Kujawa, 1878-28.X.1939

76. Wesołowski Jan, kolejarz, Brodnica, 1887-28.X.1939

77. Wilamowski Wacław, rolnik, Pląchoty [nr 36], 1901-6.XI.1939

78. Wysocka Zofia, bez zawodu, Cieszyny, 1910 – 6.XI.1939

79. Zadrużyński Józef, rolnik, Pląchoty [nr 33], 1906-17.XI.1939.  

 

Nazwiska ustalone w oparciu o relacje świadków:

 

80,81. Piotrowicz Bronisław (z żoną), kierownik szkoły w Zbicznie, ?-X.1939,

82. Sikorzanka Helena, nauczycielka i założycielka KGW w Zbicznie, ?-X.1939,

83. Kwela Bolesław, nauczyciel, Zbiczno, ?-1939,

84. Kałwa Marian, nauczyciel, Zbiczno, ?-1939,

85. Nowakowski, nauczyciel, Zbiczno, ?-1939,

86. Schwanitz Franciszek, nauczyciel, Bursztynowo, ?-X.1939,

87. Odymała Władysław, nauczyciel, Jabłonowo, 29.III.1906 – 11.XI.1939, 

88. Jastrzębski Teodor, karczmarz, rolnik, Grabowiec, 9.XI.1896 – 1939,

89. Gutkowski Szczepan, rolnik, Resztówka pod Grabowcem, ?-1939,

90. Górski Jan, kupiec, Nieżywięć,?-1939,

91. Piotrowski, rolnik, Kwaśniak koło Grabowca,?-1939,

92. Rybka Józef , rolnik, sołtys, Grabowiec,?-1939,

93. Runowicz, rolnik, Grabowiec,?-1939,

94. Grochowalski Jan, zawiadowca stacji PKP w Małkach, ?-1939,

95. (?) Pankowski, brat Franciszka, ?-1939,

96.,97. Maksymilian i brat Szramowscy, rolnicy,Pokrzywki- Karbowo, ??-1939,

98. Łangowski Leon, ziemianin herbu Lubicz z Mileszew, 1883-27.X.1939,

99. Jurkiewicz Józef, sklepikarz- handlowiec, Zbiczno, 22.11.1902 –XI. 1939,

100. Barwicki Walerian, nauczyciel, Brodnica, ?-1939,

101. Koncz Jan, nauczyciel, Brodnica, ?-1939,

102. Różycki Jan, nauczyciel, Brodnica, ?-1939,

103. Władysław Barański, wójt gminy Jabłonowo, ?-1939.

104. Brunon Rotzoll, dyr. Banku Ludowego w Jabłonowie, 21.10.1897-27.10.1939

105. Tadeusz Antoni Muzioł, sekretarz gminy Nieżywięć, 11.10.1907-ok.11.11.1939.

Wśród rozstrzelanych było również kilkunastu brodnickich Żydów.

Lista ofiar nie jest kompletna. Według domniemań mogło tu zginąć według różnych danych od 400 do 500 lub nawet 550, do 1000 osób.